Siyah, Galvaniz, Geomet ve Sıcak Daldırma: Hangi Kaplama Ne Zaman?
Bağlantı elemanı kaplamaları karşılaştırması: siyah fosfat, elektro galvaniz, sarı çinko, Geomet çinko lamel ve sıcak daldırma galvaniz. Tuz sisi dayanımı ve seçim rehberi.
Çelik cıvata korozyona karşı kaplama ile korunur. Kaplamanın türü ürünün ömrünü, görünümünü ve sıkma davranışını değiştirir.
| Kaplama | Kalınlık | Tuz sisi (beyaz pas) | Görünüm | Uygun ortam |
|---|---|---|---|---|
| Siyah (fosfat/oksit) | 1-3 µm | Yok denecek kadar az | Mat siyah | İç mekân, yağlı ortam, 10.9-12.9 cıvata |
| Elektro galvaniz (beyaz çinko) | 5-8 µm | 72-120 saat | Parlak mavi-beyaz | Kapalı ve yarı açık ortam |
| Sarı çinko | 5-8 µm | 150-200 saat | Sarı-yeşil | Yarı açık ortam, makine |
| Geomet (çinko lamel) | 8-12 µm | 720-1000+ saat | Mat gri-gümüş | Dış ortam, otomotiv, tarım makineleri |
| Sıcak daldırma galvaniz | 50-80 µm | 500-700 saat | Mat gri, pütürlü | Dış ortam, çelik konstrüksiyon, çit-direk |
| Paslanmaz A2 / A4 | Kaplama yok | Malzeme dayanır | Metalik | Gıda, deniz, kimya, mimari |
Siyah kaplama
Yağlı fosfat kaplama korozyon koruması sağlamaz, yalnız kısa süreli depolama ve montaj koruması verir. Buna rağmen 10.9 ve 12.9 cıvatalarda yaygındır çünkü elektro galvaniz işlemi bu sınıflarda hidrojen gevrekliği riski doğurur. Kapalı makine içi, yağlı ortam ve boyanacak bağlantılarda doğru seçimdir.
Elektro galvaniz
En yaygın ve ekonomik kaplamadır. Depo, atölye, iç mekân ve üzeri kapalı alanlarda yıllarca sorun çıkarmaz; sürekli yağmur, nem ve tuzlu ortamda birkaç ay içinde beyaz pas başlar.
Geomet
Çinko ve alüminyum pullarının inorganik bağlayıcı ile fırınlanmasıyla oluşur. Elektroliz kullanılmadığı için hidrojen gevrekliği yoktur; bu yüzden otomotiv ve tarım makinesi üreticileri 10.9 cıvatalarda Geomet şart koşar. Sürtünme katsayısı sabittir (yaklaşık 0,12-0,18), tork kontrollü sıkmada tutarlı ön yük verir. Görünümü mat gri olduğu için galvanizle karıştırılmamalıdır.
Sıcak daldırma galvaniz
Kalın kaplama en uzun dış ortam ömrünü verir; çelik konstrüksiyon, enerji nakil direkleri, korkuluk ve çitlerde standarttır. Kaplama diş boşluğunu doldurduğu için bu cıvatalar özel olarak dişi genişletilmiş somunlarla eşleştirilir; normal somun takılmaz.
Kısa seçim kuralı
- İç mekân, makine içi: siyah veya elektro galvaniz
- Dış ortam, araç ve tarım makinesi: Geomet
- Çelik yapı, çit, direk: sıcak daldırma galvaniz
- Gıda, deniz, kimya: paslanmaz A2/A4