Rondela (Pul) Çeşitleri ve Doğru Seçim
Düz rondela DIN 125, yaylı rondela DIN 127, geniş pul DIN 9021, tırtıllı rondela DIN 6798, bakır ve fiber contalar. Hangi rondela hangi işte, ölçü tablosu.
Rondela, cıvata başı veya somun ile parça arasına konan halkadır. Üç işi vardır: yükü yaymak, yüzeyi korumak ve gevşemeye karşı emniyet sağlamak.
| Rondela | Standart | Görev |
|---|---|---|
| Düz rondela | DIN 125 A / ISO 7089 | Yükü dağıtır, yüzeyi korur; dış çap ≈ 2d |
| Geniş pul | DIN 9021 / ISO 7093 | Dış çap ≈ 3d; ahşap, sac, uzun delik |
| Yaylı rondela | DIN 127 B | Eksenel yay kuvveti ile gevşemeyi geciktirir |
| Tırtıllı rondela | DIN 6798 A/J | Dişleri yüzeye batar; ince sac ve elektrik topraklama |
| Bakır / alüminyum pul | DIN 7603 | Yağ ve yakıt tapası contası, sızdırmazlık |
| EPDM pullu rondela | - | Çatı vidalarında su sızdırmazlığı |
DIN 125 ölçüleri
M6: 6,4 / 12 / 1,6 · M8: 8,4 / 16 / 1,6 · M10: 10,5 / 20 / 2 · M12: 13 / 24 / 2,5 · M16: 17 / 30 / 3 · M20: 21 / 37 / 3 · M24: 25 / 44 / 4 (iç çap / dış çap / kalınlık, mm).
Yaylı rondela gerçekten gevşemeyi önler mi?
Yaylı rondela sıkma sırasında düzleşir ve bağlantı ön yükünü koruduğu sürece ek bir etkisi olmaz; ön yük kaybolduğunda yay kuvvetiyle somunu kısa süre tutar. Yüksek titreşimli bağlantılarda tek başına yeterli sayılmaz; fiberli somun, sıkmalı somun ya da sıvı diş kilitleyici ile birlikte kullanılması önerilir. Sertleştirilmiş rondela (HV) yüksek ön yüklü 10.9 bağlantılarda düz rondelanın yerini alır.
Yumuşak malzemede hangi pul?
Ahşap, alüminyum profil ve plastik üzerinde standart rondela yüzeye gömülür ve ön yük kaybolur. Bu yüzeylerde DIN 9021 geniş pul, uzun deliklerde ise kare veya dikdörtgen plaka pul kullanılır.