UNC ve UNF Nedir? İnç Cıvata Ölçüleri ve Metrik Karşılıkları
UNC kaba, UNF ince inç diştir. 1/4-20, 5/16-18, 3/8-16, 1/2-13 gibi ölçülerin okunuşu, diş sayısı tablosu, metrik cıvatayla farkı ve doğru ölçünün nasıl bulunacağı.
Amerikan ve İngiliz yapımı makinelerde cıvatalar metrik değil inç ölçüsündedir. UNC (Unified Coarse) kaba dişi, UNF (Unified Fine) ince dişi ifade eder. Ölçü çap ve bir inçteki diş sayısıyla yazılır: 3/8-16 UNC, çapı 3/8 inç (9,525 mm) olan ve bir inçte 16 diş bulunan cıvatadır.
| Çap (inç) | Çap (mm) | UNC diş sayısı | UNF diş sayısı | En yakın metrik |
|---|---|---|---|---|
| 1/4 | 6,35 | 20 | 28 | M6 |
| 5/16 | 7,94 | 18 | 24 | M8 |
| 3/8 | 9,53 | 16 | 24 | M10 |
| 7/16 | 11,11 | 14 | 20 | M11 (yaygın değil) |
| 1/2 | 12,70 | 13 | 20 | M12 |
| 9/16 | 14,29 | 12 | 18 | M14 |
| 5/8 | 15,88 | 11 | 18 | M16 |
| 3/4 | 19,05 | 10 | 16 | M20 |
| 7/8 | 22,23 | 9 | 14 | M22 |
| 1 | 25,40 | 8 | 12 | M24 |
Metrik cıvata inç somuna uyar mı?
Hayır. Çaplar birbirine yakın görünse de diş açısı ve adımı farklıdır. Örneğin 5/16-18 UNC ile M8x1,25 neredeyse aynı çaptadır; metrik somun birkaç diş girer, sonra sıkışır ve zorlandığında iki parçanın da dişi bozulur. Tabloda verilen metrik ölçüler yalnız büyüklük fikri vermek içindir, yerine kullanılamaz.
İnç cıvata nasıl tanınır?
- Baş üzerinde 8.8 ya da 10.9 yerine radyal çizgiler bulunur: üç çizgi Grade 5 (yaklaşık 8.8), altı çizgi Grade 8 (yaklaşık 10.9).
- Metrik anahtar tam oturmaz; anahtar ölçüleri 7/16, 1/2, 9/16, 3/4 inç gibi değerlerdir.
- İnç diş tarağında diş sayısı okunur; metrik tarakta adım mm olarak yazar.
UNC mi UNF mi?
Genel bağlantılarda ve dökme parçalara vidalanan cıvatalarda UNC kullanılır. Motor, şanzıman ve aks gibi titreşimli, yüksek ön yüklü bağlantılarda UNF tercih edilir. Aynı çapta iki diş birbirinin yerine takılamaz; sökülen cıvatanın diş sayısını saymak şarttır.
Stoklarımızda UNC ve UNF dişli cıvata ve somunlar bulunur; kataloğumuzda UNC ve UNF aramasıyla listeleyebilirsiniz. Metrik ölçüler için metrik cıvata ölçüleri rehberine bakabilirsiniz.