Cıvata Boyu Nasıl Ölçülür? M10x40 Ne Demek?
M10x40 cıvatada 10 diş çapını, 40 boyu gösterir. Altı köşe, imbus, havşa başlı cıvata ve setskurda boyun nereden ölçüldüğü, çapın kumpasla nasıl bulunacağı.
Metrik cıvata ölçüsü çap ve boy olarak yazılır: M10x40, diş çapı 10 mm ve boyu 40 mm olan cıvatadır. İnce dişli cıvatada araya adım girer: M10x1,25x40. En sık yapılan hata, boyu başla birlikte ölçmektir.
Boy nereden ölçülür?
| Cıvata tipi | Boy ölçüsü |
|---|---|
| Altı köşe başlı (DIN 933, DIN 931) | Baş altından uca kadar; baş dahil değildir |
| İmbus (DIN 912), bombe başlı (ISO 7380) | Baş altından uca kadar |
| Havşa başlı (DIN 7991, DIN 965) | Baş dahil toplam boy; baş yüzeye gömüldüğü için |
| Setskur, saplama, gijon | Toplam boy |
| Tampon cıvata (DIN 603) | Baş altından uca kadar; kare boyun dahildir |
Çap nasıl ölçülür?
Kumpasla dişlerin üstünden ölçülür. Ölçülen değer anma çapından biraz küçük çıkar: M10 cıvata yaklaşık 9,8 mm ölçülür. 7,8 mm ölçülen cıvata M8, 11,8 mm ölçülen M12'dir. İnç cıvatalarda değerler bu aralıklara oturmaz; ayrıntı için UNC ve UNF rehberine bakabilirsiniz.
Diş adımı nasıl bulunur?
Diş tarağı yoksa on diş aralığı kumpasla ölçülüp ona bölünür. M10 cıvatada sonuç 1,5 mm ise standart diş, 1,25 mm ise ince diştir. İkisi birbirinin somununa girmez; fark ince diş ve kaba diş yazısında anlatılır.
Doğru boy nasıl seçilir?
- Somunlu bağlantıda cıvata, somundan en az iki diş dışarı çıkmalıdır.
- Dişli deliğe bağlantıda çelikte en az çap kadar, alüminyum ve dökümde çapın 1,5 ile 2 katı kadar diş tutmalıdır.
- Rondela ve yaylı rondela kalınlıkları toplam sıkma boyuna eklenir.
- Arada kalan boylarda bir üst standart boy seçilir; standart boylar 5 mm ve 10 mm adımlarla ilerler.
Sipariş verirken çap, boy, standart, kalite ve kaplamayı birlikte belirtmek yeterlidir: örneğin M10x40 DIN 933 8.8 galvaniz. Anahtar ölçüleri için cıvata anahtar ölçüleri tablosuna, kalite seçimi için kalite sınıfları rehberine bakabilirsiniz.